वितरित फोटोव्होल्टेइकचा दुसरा टप्पा: संसाधनांच्या वापरासाठीची लढाई

३१ मे रोजी संपन्न झाल्याने, धोरणांच्या मार्गदर्शनाखाली, वितरित फोटोव्होल्टेइक बाजारपेठ एका नव्या विकास चक्रात दाखल झाली आहे.

सध्या, जारी करण्यात आलेल्या किंवा सार्वजनिक अभिप्रायासाठी मसुद्यात असलेल्या १७ प्रांतीय वितरित फोटोव्होल्टेइक व्यवस्थापन उपाययोजनांपैकी, ११ प्रांतांमध्ये सामान्य औद्योगिक आणि व्यावसायिक वापरकर्त्यांकडून स्व-वापराचे प्रमाण ५०% ते ९०% असणे आवश्यक आहे, तर केवळ ६ प्रांतांनी अद्याप अशी आवश्यकता ठेवलेली नाही.

दस्तऐवज क्रमांक १३६ च्या पार्श्वभूमीवर, संपूर्ण ग्रीड जोडणीला परवानगी देणाऱ्या प्रकल्पांसाठी देखील, विजेच्या दरात सातत्याने घट होण्याचा कल दिसून येईल.

पुढील टप्प्यात, वितरित फोटोव्होल्टेइक बाजारपेठेत, प्रकल्प अंमलबजावणीसाठी वापर हा एक महत्त्वाचा घटक बनला आहे. पारंपरिक रूफटॉप आणि चॅनल संसाधने हळूहळू भार वापरावर केंद्रित असलेल्या विकास मॉडेलकडे वळत आहेत, आणि महसुलात अधिक मूल्यवर्धन प्रतिबिंबित होणे तातडीने आवश्यक आहे.

वापर आणि विजेच्या दरात दुहेरी वाढ

नवीन वितरित फोटोव्होल्टेइक व्यवस्थापन उपाययोजनांमध्ये व्यावसायिक आणि औद्योगिक फोटोव्होल्टेइक ऊर्जेसाठी संपूर्ण ग्रीड जोडणी रद्द करण्याचा उद्देश, वितरित फोटोव्होल्टेइक ऊर्जेला स्थानिक वापराच्या विकास तत्त्वाकडे परत आणण्यास प्रोत्साहन देणे हा आहे. दस्तऐवज क्रमांक १३६ द्वारे प्रोत्साहन दिलेल्या संपूर्ण फोटोव्होल्टेइक ऊर्जेच्या बाजारपेठेतील प्रवेशासोबतच, याचा अर्थ असा होतो की वापर हा केवळ प्रकल्प अंमलबजावणीचा गाभा नाही, तर प्रकल्पाच्या महसुलाच्या पातळीतील एक प्रमुख घटक देखील आहे.

वितरित फोटोव्होल्टेइक प्रकल्पांच्या अलीकडील निविदांच्या परिस्थितीवरून असे दिसून येते की, घरगुती फोटोव्होल्टेइक प्रकल्पांसाठी जवळजवळ कोणतीही निविदा नाही, तर सर्व व्यावसायिक आणि औद्योगिक फोटोव्होल्टेइक प्रकल्प स्व-उत्पादन आणि स्व-वापर तसेच अतिरिक्त वीज ग्रीडला पुरवण्याच्या पद्धतीने राबवले जातात आणि स्व-वापराचे प्रमाण जवळजवळ सर्वच बाबतीत ५०% पेक्षा जास्त आहे. विजेचे दर दोन सेटलमेंट मॉडेल्समध्ये विभागलेले आहेत. एक म्हणजे EMC निश्चित वीज दर, जो ०.२५ ते ०.५ युआन प्रति kWh पर्यंत असतो. दुसरा म्हणजे सवलतीसह, वापराच्या वेळेनुसार आकारल्या जाणाऱ्या वीज दराची भारित सरासरी वीज किंमत.

वीज बाजारातील फोटोव्होल्टेइक ऊर्जेच्या सरासरी सेटलमेंट किमतीच्या तुलनेत, फोटोव्होल्टेइक कंपन्यांनी तृतीय-पक्ष वीज व्यापार संस्थांकडून असे निरीक्षण केले आहे की, २०२४ मध्ये विविध प्रांतांमधील फोटोव्होल्टेइक ऊर्जेची सरासरी व्यवहार किंमत साधारणपणे ०.२ ते ०.४ युआन प्रति kWh च्या मर्यादेत राहील, तर २०२५ मध्ये फोटोव्होल्टेइक विजेच्या किमतीत घट होत राहील.

उदाहरणार्थ, इनर मंगोलिया वेस्ट मार्केटमध्ये, २०२४ मध्ये फोटोव्होल्टेइक पॉवरचा सरासरी स्पॉट भाव ०.२८९ युआन/kWh होता. तथापि, मे २०२५ मध्ये जाहीर झालेल्या माहितीनुसार, एप्रिलमध्ये फोटोव्होल्टेइक पॉवरचा सरासरी स्पॉट सेटलमेंट भाव ०.१६ युआन/kWh होता. याव्यतिरिक्त, वितरित फोटोव्होल्टेइक पॉवरमधील प्रमुख प्रांत असलेल्या जिआंग्सू आणि ग्वांगडोंगमध्ये देखील २०२५ मध्ये विजेच्या दरात घसरण दिसून आली. उदाहरणार्थ, जिआंग्सू प्रांतातील मध्यम आणि दीर्घ-मुदतीच्या करारातील विजेचा भाव एप्रिलमधील ०.३९५ युआन/kWh वरून जूनमध्ये ०.३१ युआन/kWh पर्यंत घसरला.

यावर जोर दिला पाहिजे की, त्याच्या लहान आणि विखुरलेल्या स्वरूपामुळे, वितरित फोटोव्होल्टेइक वीज निर्मितीमध्ये वीज बाजारातील व्यवहारांमध्ये सहभागी होण्याची क्षमता अपुरी असते आणि ती वीज बाजाराची सरासरी किंमत निष्क्रियपणे स्वीकारण्याची अधिक शक्यता असते. याचा अर्थ असा की, तिची सेटलमेंट वीज किंमत वर नमूद केलेल्या दोन वीज किंमत सेटलमेंट मॉडेल्सपेक्षा कमी असण्याची शक्यता आहे.

त्यामुळे, वितरित फोटोव्होल्टेइकवरील नवीन धोरणे आणि बाजारात संपूर्ण वीज प्रवेशाच्या नवीन धोरणामागे, काही प्रमाणात जास्त वापराचा अर्थ विजेच्या मूळ दरात वाढ असा होतो. ज्याच्याकडे वापराची अधिक संसाधने असतील, त्याला प्रकल्प निवडीसाठी अधिक वाव मिळेल. वितरित फोटोव्होल्टेइकने वापराला सर्वाधिक महत्त्व देणाऱ्या युगाची सुरुवात केली आहे, आणि काही वितरित फोटोव्होल्टेइक विकासक आधीच सक्रियपणे त्यांच्या विकास धोरणांमध्ये बदल करत आहेत.

संसाधन स्पर्धेमागील मॉडेल नवोन्मेष

खरं तर, वितरित फोटोव्होल्टेइक बाजारपेठेची सध्याच्या स्तरापर्यंतची वाढ ही विकासकांच्या पाठीशी उभ्या असलेल्या गुंतवणूकदारांच्या प्रेरणेशिवाय होऊ शकत नाही. तथापि, नवीन धोरणांमुळे परताव्याच्या अनिश्चिततेने गुंतवणूकदारांमध्ये घट झाली आहे. फोटोव्होल्टेइक विकासकांनी खर्च कमी करण्यासाठी किंवा मूल्यवर्धन वाढवण्यासाठी त्यांच्या मॉडेल्समध्ये नवनवीन बदल करण्यास सुरुवात केली आहे, आणि मग सक्रियपणे जुळवून घेण्यासाठी वेगवेगळ्या जोखीम पसंती असलेल्या गुंतवणूकदारांना आकर्षित केले आहे.

दरम्यान, धोरणात्मक मार्गदर्शनानुसार संसाधन शुल्क आणि छताच्या भाड्यासारख्या गैर-तांत्रिक खर्चात कपात केल्याने प्रकल्पांची निरंतर अंमलबजावणी सुनिश्चित होऊ शकते. तथापि, यामुळे विक्री प्रतिनिधींचे नुकसान होऊ शकते. बाजाराची वाढ आणि खर्च नियंत्रण यांचा समतोल कसा साधावा, हे विकेंद्रित फोटोव्होल्टेइक उद्योगांसाठी एक नवीन आव्हान आहे.